विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो महोत्सव फिफा वर्ल्ड कप २०२६ सुरु हुन अब एक महिनाभन्दा कम समय बाँकी रहँदा एशियाका धेरै देशहरूमा प्रसारण अधिकार अझै टुंगिन सकेको छैन।
चीन, भारत र थाइल्याण्ड जस्ता फुटबलप्रेमी देशहरूमा अझै सम्झौता नभएपछि करोडौँ समर्थक अन्योलमा परेका छन्उ नीहरूले खेल घरमै बसेर हेर्न पाउने हुन् कि होइन भन्ने चिन्ता बढेको छ।
संयुक्त रूपमा संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिको ले आयोजना गर्ने यो विश्वकप जुन ११ मा मेक्सिको र दक्षिण अफ्रिकाबीचको खेलसँगै सुरु हुनेछ। तर समय क्षेत्रको समस्या एशियाली दर्शकका लागि सबैभन्दा ठूलो चुनौती बनेको छ।
बेइजिङ र सांघाईका समर्थकहरूले उद्घाटन खेल र फाइनल बिहान ३:०० बजे हेर्नुपर्नेछ भने नयाँ दिल्लीमा धेरै महत्वपूर्ण खेलहरू राति १२:३० बजे सुरु हुनेछन्। केही खेल बिहान ६:३० बजे भए पनि व्यापक दर्शक आकर्षित गर्न कठिन हुने विश्लेषण गरिएको छ।
सन्दीप गोयल, रेडिफ्युजन का अध्यक्षका अनुसार समयकै कारण दर्शक संख्या घट्ने र त्यसले प्रसारणकर्ताको आम्दानीमा ठूलो असर पर्नेछ। “ठूला खेलहरू मध्यरात वा बिहान सबेरै हुँदा कट्टर समर्थकबाहेक अरूले हेर्ने सम्भावना कम हुन्छ,” उनले बताएका छन्।
प्रसारण अधिकारको मूल्यमा पनि ठूलो अन्तर देखिएको छ। फिफा ले २०२६ र २०३० विश्वकपका लागि करिब १०० मिलियन डलर अपेक्षा गरेको भए पनि जियोस्टार ले मात्र २० मिलियन डलर प्रस्ताव गरेको बताइएको छ। सोनी ले भने प्रस्ताव नै नदिएको जनाइएको छ। यसले अन्तिम सम्झौता अपेक्षाभन्दा निकै कम मूल्यमा हुने संकेत दिएको छ।
चीनमा अझै सम्झौता नभएको अवस्थामा सीसीटिभी लाई प्रसारण अधिकार खरिद गर्ने विशेष अधिकार रहेको बताइएको छ। अघिल्ला विश्वकपहरूमा भने यस्ता सम्झौता समयमै टुंगिने गरेका थिए।
२०२२ को विश्वकपमा चीनले डिजिटल माध्यममा विश्वव्यापी दर्शक समयको झन्डै आधा हिस्सा ओगटेको तथ्यले यसपटकको ढिलाइ झन् चासोको विषय बनेको छ।
थाइल्याण्डमा पनि अवस्था अन्योलपूर्ण छ। राष्ट्रिय प्रसारण तथा दूरसञ्चार आयोग ले विश्वकपलाई अनिवार्य प्रसारण सूचीबाट हटाएपछि निःशुल्क प्रसारणको सुनिश्चितता छैन। प्रधानमन्त्री अनुटिन चार्नवीराकुल ले भने नागरिकलाई खेल हेर्नबाट वञ्चित हुन नदिने आश्वासन दिएका छन्।
अर्कोतर्फ मलेसिया ले भने रेडियो टेलिभिजन मलेसिया र युनिफाइ टिभी मार्फत प्रसारण सुनिश्चित गरेको छ, यद्यपि त्यहाँ पनि लामो वार्ता भएको बताइएको छ।
नेपाली समर्थकमा प्रभाव
यी सबै घटनाक्रमले नेपालका फुटबल समर्थकहरूलाई पनि प्रत्यक्ष असर पार्ने देखिएको छ। नेपालमा प्रायः अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरू भारतीय वा अन्य विदेशी च्यानलमार्फत हेर्ने प्रचलन छ। यदि भारतमै प्रसारण अधिकार ढिलो टुंगियो वा सीमित प्लेटफर्ममा मात्र उपलब्ध भयो भने नेपाली दर्शकहरू पनि समस्यामा पर्नेछन्।
त्यसैगरी मध्यरात र बिहान सबेरै हुने खेल समयले नेपालका दर्शकका लागि पनि चुनौती थप्नेछ। विद्यालय, कलेज वा कामकाजी व्यक्तिहरूका लागि रातभर जाग्राम बस्नु सहज नहुने हुँदा दर्शक संख्या घट्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
अन्ततः सम्झौता हुने विश्वास
यद्यपि, जेम्स वाल्टन, डेलोइट का अनुसार यस्ता ढिलाइहरू सामान्य प्रक्रिया हुन् र अन्ततः सबै देशमा प्रसारण सुनिश्चित हुने सम्भावना उच्च छ। “धेरै देशहरूले विश्वकप नदेखाउने अवस्था कल्पनासमेत गर्न सकिँदैन,” उनले बताएका छन्।
फिफाले पनि १७५ भन्दा बढी देशमा प्रसारण सम्झौता भइसकेको र बाँकी बजारहरूमा वार्ता जारी रहेको जनाएको छ। काउन्टडाउन जारी रहँदा अन्तिम समयमा सम्झौता भई विश्वभरका समर्थकले खेल हेर्न पाउने अपेक्षा गरिएको छ।
तर एशियामा देखिएको ढिलाइ र असहज समय तालिकाले यसपटक विश्वकप हेर्नका लागि नेपाली समर्थकलाई अझ बढी समर्पण र धैर्य आवश्यक पर्ने देखिएको छ।
